🚨 पुण्यातील टेक उद्योजकाची ‘एआय क्रांती’ — गावातील शाळेला मिळालं जगभराचं लक्ष!

पुणे : एकेकाळी केवळ संगणक प्रयोगशाळेत बसून कोड लिहिणारा, आणि मोठ्या टेक कंपन्यांच्या नोकरीसाठी रात्रंदिवस मेहनत करणारा, वडगाव मावळचा तरुण, अमेय देशमुख, आता जागतिक पातळीवर चर्चेत आहे. कारण, त्याने विकसित केलेल्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित शिक्षण ॲपने केवळ पुणेच नव्हे तर त्याच्या लहानशा गावातील सरकारी शाळेलाही तंत्रज्ञानाच्या नकाशावर आणून ठेवले आहे.

अमेयने ‘ज्ञानदीप’ नावाचं एक एआय ॲप तयार केलं, जे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना मराठी, हिंदी, आणि इंग्रजी या तिन्ही भाषांमध्ये त्वरित धडे, प्रश्नोत्तरं आणि प्रात्यक्षिकं पुरवतं. या ॲपची खासियत म्हणजे ते कमी इंटरनेट वेगावरही सहज चालतं, आणि मुलांना आवाज व चित्रांच्या माध्यमातून शिकवतं.

गेल्या आठवड्यात, अमेरिकेतील सिलिकॉन व्हॅलीतील "ग्लोबल इनोव्हेशन फोरम" मध्ये अमेयच्या प्रकल्पाला "कम्युनिटी इम्पॅक्ट अवॉर्ड" मिळाला. हे पारितोषिक मिळाल्यावर त्याने सर्वात आधी आपल्या गावातील जिल्हा परिषद शाळेत जाऊन हे ॲप मोफत उपलब्ध करून दिलं. “माझ्या मुळांच्या गावाला परत देणं हेच माझं खरं यश आहे,” असं अमेयने सांगितलं.

शाळेतील शिक्षिका सुजाता कदम यांनी सांगितलं, “आधी मुलांना स्मार्टफोनवरून शिकवणं अवघड होतं. पण ‘ज्ञानदीप’मुळे मुलं आता स्वयंपूर्ण अभ्यास करत आहेत. त्यांच्या उच्चारात सुधारणा झाली आहे, आणि इंग्रजी शब्दसंग्रहही वाढला आहे.”

दरम्यान, महाराष्ट्र शासनाने या ॲपचा ग्रामीण भागात वापर करण्यासाठी प्राथमिक पातळीवर चर्चा सुरू केली आहे. जर हा प्रकल्प राज्यभर राबवला गेला, तर हजारो शाळांना तंत्रज्ञानाचा लाभ मिळेल.

अमेयच्या या यशामुळे गावातील तरुणांमध्ये नव्या तंत्रज्ञानाबद्दल कुतूहल आणि आत्मविश्वास वाढला आहे. आणि एका छोट्याशा स्वप्नाने, पुण्यातून निघालेली ही ‘एआय क्रांती’ आता जगभर पोहोचते आहे.